Fularsız Entellik

Son bölüm:10 Tem 2024 - AI 110: Eliza'dan Siri'ye, Konuşan Makinalar

Fularsız Entellik

Halk için, halka rağmen entellik. İlginç konular + eleştirel düşünce + bildiğin Türkçe.

Podbee Media

Podcast'i takip et

Şurada dinle:

Bölümler

AI 110: Eliza'dan Siri'ye, Konuşan Makinalar

İlk chatbot Eliza'dan beri, NLP (doğal dil işleme) alanındaki genel gelişmeler. Watson ve Siri'den bahsettikten sonra ta 2017'ye, Google Translate'in değişimine kadar geliyoruz. Bir sonraki bölümde de GPT modelini tamamen anlayacağız . Konular: (00:04) Google'ın kovduğu mühendis: "Yapay Zeka bilinçli" (03:24) Georgetown - IBM Deneyi (04:04) Çin Odası (05:16) Eliza (08:04) İstatistiksel Yaklaşımlar (10:26) Bag of words (11:44) El Kindi ve Frekans Analizi (13:42) Self-supervised learning (14:21) Watson (17:31) Siri (20:07) Evrensel Fonksiyon Yakınsayıcı (22:26) RNN (Recurrent Neural Net) (27:12) Patreon Teşekkürleri Kaynaklar: Podcast: Sezar'dan Enigma'ya Şifrelerin Kısa Tarihi Yazı: A Gentle Introduction to the Bag-of-Words Yazı: America Forgot About IBM Watson. Yazı: How Siri Lost the AI race Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et! ----- Podbee Sunar ------- Bu podcast reklam içermektedir.

AI 101: Sinir Ağlarının Eğitimi (Backpropagation)

Yapay zeka serimizin beşinci bölümünde sinir ağlarının eğitimine odaklanıyoruz. İşin detayına gireceğiz ve üç önemli kavram göreceğiz: Kayıp fonksiyonu veya hata fonksiyonu hatayı azaltmanın bir yöntemi olan gradient descent ve onun etkili biçimde uygulanmasını sağlayan backpropagation tekniği. . Konular: (01:53) Cost function (05:01) Gradient descent (11:04) Backpropagation (15:28) Vanishing Gradient (16:51) Test vs Eğitim (17:47) Patreon Teşekkürleri Kaynaklar: Video: The Most Important Algorithm in Machine Learning Video: Backpropagation explained | Part 1 - The intuition Video: Watching Neural Networks Learn Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et! ----- Podbee Sunar ------- Bu podcast reklam içermektedir.

AI 100: Sinir Ağları (Neural Nets)

Yapay zeka serimizin dördüncü bölümü. Önce ilk 3 bölümün geniş bir özeti, sonra da 1940lardan bu yana, yapay zekanın en gizemli kolu olan sinir ağlarının gelişimi. . Konular: (01:17) Amacımız (04:36) Neden Tavsiye Sistemleri (06:01) Neden Sinir Ağları (10:25) Yapay Nöron (12:27) Akıllı Termostat (13:38) Lineer Sınıflandırıcılar (14:49) Hebbian Öğrenme (16:47) Öğrenme Algoritması (17:55) Öğrenme hızı (19:00) Frank Rosenblatt (21:12) Connectionism (22:52) Perceptron Mark 1 (26:34) Aktivasyon Fonksiyonu (28:34) FeedForward (30:47) Multi Layer Perceptron (36:20) Öğrenme Kaynaklar: Yazı: Perceptron Learning Algorithm Yazı: Professor’s perceptron paved the way for AI Yazı: Hello, Perceptron: An introduction Tutorial: Not another MNIST tutorial Yazı Dizisi: Machine Learning for Beginners Sinir Ağı Simülasyonu Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et! ----- Podbee Sunar ------- Bu podcast reklam içermektedir.

Dresajdan Curlinge, Fantastik Olimpik Sporlar

Allianz Türkiye üç sporcumuzun ana sponsoru olmuş (Mete Gazoz, Merve Dinçel, Sümeyye Boyacı). Aradım, ben hepsini teke tekte yenerim dedim, bana da sponsor oldular bu bölümlük. Bugün Olimpiyatlardaki ve Paralimpik Oyunlardaki hiç anlamadığım ve bana acayip gelen sporlar hakkında cahil cahil konuşacağım. Bir yandan da büyük uluslarlarası eskrim komplosunu ifşa edeceğim, curlingin şanını kurtaracağım, pentatlonda lazerin ne aradığını sorgulayacağım ve hızlı yürümenin daha iyi bir versiyonunu keşfedeceğim (spoiler: koşmak). Keyifli dinlemeler. Bu podcast, Allianz Türkiye hakkında reklam içerir. Olimpiyat ve Paralimpik oyunlarının global sigorta ana ortağı Allianz Türkiye, Olimpiyatlara gidecek olan Mete Gazoz, Merve Dinçel ve Sümeyye Boyacı’nın da ana sponsorluğunu üstleniyor. Allianz Türkiye'nin milli sporcumuz Sümeyye Boyacı için hazırlamış olduğu belgesele aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz. https://www.youtube.com/watch?v=F4M-KyHcVoQ&list=PLS0jnTC7x98xmyQR-7sNWeSnYbsdcUzMK Konular: (00:04) Büyük Eskrim Komplosu (02:31) Güllecilerin motivasyonu (03:25) Curling: Zeka gerektiren en absürd şey (05:34) Senkronize Yüzme: Hayat için bir metafor (06:07) Hızlı yürüyüş: Konsept olarak hatalı (06:38) Dresaj: Atları maymun etme sanatı (08:11) Pentatlon (08:54) Spor enflasyonu: Bir olimpiyat sporu nasıl yaratılır (10:04) Yelkencilik: Kim önde kardeşim? (11:01) Kriket vs Beyzbol (11:55) Su topu ve kürek (13:22) Allianz'ın olimpik sporcuları (14:14) Kulvar Belgeseli (14:57) Çılgın paralimpik sporlar (17:29) Özet Kaynaklar: Video: KULVAR - Sümeyye Boyacı Belgeseli #1 Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et!

AI 011: Tavsiye Sistemleri (Spotify, Netflix, Amazon Sizi Nasıl Tanıyor)

Yapay zeka serimizin üçüncü bölümündeyiz. Geçen seferde oyunların güvenli sınırlarından çıkmış, tavsiye sistemlerinin karışık dünyasına girmiştik Youtube örneği üstünden. Buradan devam ediyoruz. Fularsız Entelliki dinlediniz, sevdiniz, sevdiğinizi ona söylediniz, o da sizden hoşlandı, seviyeli bir ilişkiniz var. Şimdi sistem size magazin haberleri mi önermeli, arı yetiştiriciliğiyle ilgili bir şeyler mi? Makina bu ilişkileri nasıl öğrenecek? Hatta daha temelde makina, bir içeriğin arı yetiştiriciliği hakkında olduğunu nereden bilecek? . Konular: (00:00) Spotify'da çalışan arkadaş (02:17) Seri Özeti (03:33) İşbirliğine dayalı filtreleme (kullanıcı bazlı) (08:48) İşbirliğine dayalı filtreleme (ürün bazlı) (13:54) Dolaylı işbirliği (15:49) İçerik bazlı filtreleme (19:12) Overfitting (21:50) Çok boyutlu modeller ve Music Genome Project (24:19) Derin öğrenmeye geçiş (25:58) Patreon Teşekkürler Kaynaklar: Video: How Recommender Systems Work (Netflix/Amazon) Yazı: A Comprehensive List of Similarity Search Algorithms Yazı: Basics of Recommender Systems Yazı: The history of Amazon's recommendation algorithm Yazı: How AI helps Spotify win in the music streaming world Yazı: AI’s new workforce: the data-labelling industry spreads globally Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠podbeemedia.com⁠'u ziyaret et! ----- Podbee Sunar ------- Bu podcast reklam içermektedir.

AI 010: Pekiştirmeli Öğrenme (Deneme Yanılmanın Gücü)

Selam Fularsızlar. Yapay zeka serisine makine öğrenimiyle (machine learning) devam ediyoruz. Bu terim Arthur Samuel'in icadı. 50'lerde tasarladığı dama programı, pekiştirmeli öğrenme (reinforcement learning) yönteminin ilk uygulamasıydı. Konuyu buradan alıp modern tavsiye sistemlerine getireceğiz (recommendation systems). Youtube (youtube) sizin beğenilerinizi nasıl anlıyor, nasıl öğreniyor? . Konular: (00:04) Öğrenmesini öğretmek (01:20) Önceki bölüm özet (02:08) Arthur Samuel'in dama programı (08:30) Chinook ve damada drama (10:51) Pekiştirmeli Öğrenme (12:11) Tavsiye sistemleri (13:40) Soğuk başlangıç (17:41) Neyin neye benzediğini anlamak (18:52) Patreon kafes dövüşleri . Kaynaklar: Esas oğlan: Arthur Samuel Dama programı: Chinook Filmler: Mad Max Thunderdome ve Highlander Youtube: Youtube. (Malkovich Malkovich. Malkovich?) Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et! ----- Podbee Sunar ------- Bu podcast reklam içermektedir.

AI 001: Eski Moda Yapay Zeka

"Üzgünüm Dave, korkarım bunu yapamam." 2001'de doğanlar neredeyse erken emeklilik kazanacaklar, hala ortada HAL 9000'ler yok. Neden eski yapay zeka tahminleri aşırı iyimserlerdi? Bugünkü tahminlerin farkı ne? Fularsız Entelliğin önümüzdeki bölümlerinde bu sorulara cevap arayacağız. Epey detaya da gireceğiz. “Ay ben bu işlerden hiç anlamıyorum” diyene teknik bilgi (uzman sistemler, makina öğrenmesi, sinir ağları, büyük dil modelleri, transformer mimarisi, vs), bilgisi olana da tarihsel bakış açısı var. En azından kavramsal temelinizin sağlam olmasını istiyorum, bir çocuğa olan biteni anlatabilecek kadar seviyeye gelirsek muhteşem olur. Bugünkü bölüm, sembolik yapay zekanın, bir başka deyişle eski tip yapay zekanın (gofai) 1950'den 2000'lere kadarki yolculuğu hakkında. Umarım faydalı olur. . Konular: (00:15) 2001: Bir Hayalkırıklığı Yolculuğu (03:30) Logic Theorist (04:44) Leibniz'in hayali (Calculus Ratiocinator) (07:08) Bilişsel Devrim (08:15) Genel Problem Çözücü (09:16) Sağduyu Problemi (10:12) Uzman Sistemler (13:11) Satranç neden önemliydi (14:55) Deep Blue'yu tasarlayalım (16:20) Minimax ve Alfa-Beta Pruning (17:20) Arama derinliği (18:29) Sembolik Zekanın sınırı (20:35) Patreon Teşekkürleri ve Daisy Bell . Kaynaklar: Film: 2001: A Space Odyssey (1968). Şarkı: Daisy Bell. Bir bilgisayarca söylenen ilk şarkı (1961). Filmde HAL 9000'in de söylediği son şarkı. Yazı: What the history of AI tells us about its future Yazı: 20 Years after Deep Blue Makale (PDF): The cognitive revolution: a historical perspective (Miller, 2003) . Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et! ----- Podbee Sunar ------- Bu podcast reklam içermektedir.

Seçim Analizlerinin Analizi

Seçim yorumlama işini “siyaset bilimi”nden ziyade “eğlence sektörü”nün bir parçası olarak görürseniz rahat ederseniz Konular: Avusturya övme şenlikleri Halkın yarısı 3 senedir tatile çıkmamış "Size devleti tanıtacağız" Sonuca bakıp hipotez uydurmak bilimse hepimiz Einstein'ız. Moral bozucu: Emeklilerin seçime etkisi Moral yükseltici: Muhalefet kurumu, kültürü Girmediği seçimin kaybedeni olmak Koltuğu bırakmıyor, bıraktıktan sonra da yaşamayı bilmiyorlar Seçim sonucu görselleştirmelerine dair Kaynaklar: 2024 Yerel Seçimi: Nasıl Görselleştirmeli? https://www.mahfiegilmez.com/2024/04/secim-sonuclarnn-analizi.html Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et! ----- Podbee Sunar ------- Bu podcast reklam içermektedir.

Nilay Örnek ile Merak Üstüne Daldan Dala

Her Umut Ortak Arar kitabının yazarı, Nasıl Olunur ve Yemekte Bile Yemek Konuşuyoruz podcastlerinin yaratıcısı Nilay Örnek ile geçen sene yaptığımız ama benim bir türlü yayınlayamadığım daldan dala sohbet. İyi Pazarlar Konular: (00:04) Utanç bölümü (01:50) İnsanları merak etmek (03:05) Yazılı hafıza (04:30) Her Umut Ortak Arar (04:53) Narmanlı Han (06:34) Gazetede istemediğin konularla ilgilenmek (07:08) Zamanın yetmemesi (08:21) Tutku ve Jordan aşkı (09:29) Öğrendiğini paylaşma isteği (10:43) Kötü seramik öğretmenleri (11:36) İyi cevap vermek mi iyi sormak mı (13:45) Gazetecilik öldü mü (16:07) Gelecek projeler (17:15) Binalar ve hikayeler (18:25) İlerlemeyen hikayeler (19:14) Şehrin tarihinden kopukluk (20:48) Tarihle hesaplaşma (22:48) Pat diye kapanış . Kaynaklar: Bizzat Nilay Örnek yani daha ne olsun . Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et! ----- Podbee Sunar ------- Bu podcast reklam içermektedir.

CRISPR: Tanrıyı Oynamak

Binlerce yıldır Tanrıyı oynuyoruz. Daha yazı yazmayı bilmediğimiz zamanlardan beri, etrafımızdaki ekinleri ve hayvanları yapay seçilimle değiştiriyoruz. Ama artık oyunun kuralları değişiyor. Plan şu: Önce genetiğin aşırı kısa bir tarihi. Sonra, mucitlerine Nobel kazandıran CRISPR’ın anlam ve ehemmiyeti. Sonra da etik tartışmalar. Keyifli dinlemeler, hepinize ve patronlarıma teşekkürler. . Konular: (00:04) İtiraf: Ben bir genetik mühendisi değilim (01:30) Tanrıyı oynamak klişesi (03:50) Genetiği değiştirilmiş ilk hayvan (04:45) Genom dizilimi (07:25) CRISPR: Nobel ve ötesi. (14:20) Pratik uygulamalar (17:23) Gene Drive (20:15) İlk modifiye bebekler (21:20) İlk terapi: Orak hücre anemisi (21:55) Etik kaygıların fırsat maliyeti (24:30) Tasarım bebekler (27:00) Patent kavgası (28:45) Patreon Teşekkürleri. . Kaynaklar: Video: CRISPR: Gene editing and beyond Video: But what is CRISPR-Cas9 Yazı: Oswald T Avery, the unsung hero of genetic science Yazı: How CRISPR is making farmed animals bigger, stronger, and healthier Yazı: Gene Editing Gold Rush Makale: DNA synthesis technologies to close the gene writing gap Makale: The genome editing revolution Kitap: A Crack in Creation Yazı: Gene Drives Could Fight Malaria Haber: His baby gene editing shocked ethicists. Now he's in the lab again Yazı: We’re entering a golden age of engineering biology Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et! ----- Podbee Sunar ------- Bu podcast reklam içermektedir.